Natuurlijke tandpasta is tandpasta met ingrediënten die geheel of gedeeltelijk uit de natuur komen, zoals plantenextracten of mineralen. Er zijn varianten met en zonder fluoride. Wil je je tanden ook goed beschermen tegen gaatjes, kies dan bij voorkeur een natuurlijke tandpasta mét fluoride.
De term natuurlijk zegt niet precies wat er in een tube zit. De samenstelling verschilt per merk en product. Een tandpasta met plantenextracten is bijvoorbeeld niet automatisch biologisch, vegan of vrij van schuimmiddelen.
Wat zit er in natuurlijke tandpasta?
Een natuurlijke tandpasta bevat, net als andere tandpasta, verschillende ingrediënten met elk een eigen functie. Welke stoffen worden gebruikt, verschilt per product.
- Mineralen: stoffen zoals calciumcarbonaat helpen aanslag van de tanden te verwijderen.
- Glycerine: houdt de pasta vochtig en zorgt voor een prettige structuur. Glycerine kan van plantaardige of dierlijke oorsprong zijn.
- Plantenextracten en oliën: geven bijvoorbeeld een muntachtige smaak. Ook natuurlijke geur- en smaakstoffen kunnen bij sommige mensen irritatie veroorzaken.
- Xylitol: is een zoetstof die tandpasta een zoete smaak geeft. Het is geen bewezen gelijkwaardige vervanger voor fluoride bij het voorkomen van gaatjes.
- Fluoride: helpt het tandglazuur sterker te maken en beschermt tegen gaatjes. Niet elke natuurlijke tandpasta bevat fluoride.
Op de ingrediëntenlijst staan de stoffen vaak onder hun Engelse of wetenschappelijke naam. Fluoride kun je bijvoorbeeld herkennen aan namen als sodium fluoride of sodium monofluorophosphate.
Natuurlijke tandpasta met of zonder fluoride?
Voor de meeste mensen is een tandpasta met fluoride de verstandigste keuze. Fluoride helpt het glazuur te beschermen tegen de zuren die gaatjes veroorzaken. Ook bij een goed poetsende natuurlijke tandpasta is dat een voordeel.
Kies je een fluoridevrije tandpasta, dan kun je met je tandenborstel nog steeds tandplak verwijderen. Je mist dan wel de bewezen bescherming van fluoride tegen gaatjes. Ingrediënten zoals xylitol, kokosolie of plantenextracten nemen die functie niet zomaar over.
Voor volwassenen bevat gewone fluoridetandpasta meestal ongeveer 1.450 ppm fluoride. Ppm geeft aan hoeveel fluoride in de tandpasta zit. Die hoeveelheid vind je vaak op de verpakking.
Wat zijn de voor- en nadelen?
Een reden om voor natuurlijke tandpasta te kiezen, is dat je bepaalde ingrediënten liever vermijdt. Er zijn bijvoorbeeld producten zonder het schuimmiddel SLS, zonder dierlijke ingrediënten of met een natuurlijke muntsmaak. Dat kan prettig zijn als je daar bewust op wilt letten.
Het nadeel is dat de woorden op de voorkant niet altijd vertellen hoe goed een tandpasta je gebit beschermt. Een product kan natuurlijk lijken, maar geen fluoride bevatten. Ook kan een smaakstof uit een plant je mond irriteren. Natuurlijk betekent dus niet automatisch milder of beter.
Sommige tandpasta’s schuimen minder doordat ze geen SLS bevatten. Dat hoeft geen probleem te zijn: schuim zelf verwijdert geen tandplak. Je tandenborstel en je manier van poetsen doen dat.
Zo kies je een natuurlijke tandpasta
De beste keuze hangt af van wat jij zoekt en wat je gebit nodig heeft. Met deze punten vergelijk je tubes eenvoudiger:
- Bescherming tegen gaatjes: kies bij voorkeur een variant met fluoride. Voor volwassenen is ongeveer 1.450 ppm gebruikelijk.
- Gevoelige mond: krijg je last van een bepaalde tandpasta, probeer dan een variant zonder SLS of met een mildere smaak. Blijven de klachten bestaan, bespreek ze dan met je tandarts.
- Vegan: let op een vegan aanduiding als je geen dierlijke ingrediënten wilt. Een natuurlijke tandpasta is niet vanzelf vegan.
- Biologisch: een biologisch keurmerk stelt eisen aan de ingrediënten en de productie. De precieze eisen verschillen per keurmerk.
- Verpakking: een aluminium tube of een glazen pot kan je voorkeur hebben, maar zegt niets over de bescherming tegen gaatjes.
Er zijn ook tandpastatabletten. Die kunnen handig zijn als je minder verpakkingsmateriaal wilt gebruiken. Ook hierbij zijn de ingrediënten en de aanwezigheid van fluoride belangrijker voor je gebit dan de vorm.
Natuurlijke tandpasta voor kinderen
Ook melktanden hebben bescherming tegen gaatjes nodig. Gebruik vanaf het eerste tandje een peutertandpasta met fluoride die past bij de leeftijd van je kind. Voor jonge kinderen bevat die meestal ongeveer 500 tot 750 ppm fluoride.
Gebruik een hoeveelheid ter grootte van een erwt en help je kind met poetsen. Laat je kind de tandpasta uitspugen en niet doorslikken. Vanaf ongeveer 5 jaar wordt meestal tandpasta voor volwassenen gebruikt. Een kindertandpasta zonder fluoride is niet de aanbevolen keuze om gaatjes te voorkomen.
Een zachte fruit- of muntsmaak kan het poetsen prettiger maken, maar smaak alleen zegt niets over de bescherming. Poets bij jonge kinderen na, zodat je ook de lastig bereikbare plekken meeneemt.
Zelf natuurlijke tandpasta maken
Een bekend recept voor zelfgemaakte tandpasta bestaat uit kokosolie en baking soda, ook wel zuiveringszout genoemd. Het is eenvoudig te mengen, maar het biedt niet dezelfde bewezen bescherming tegen gaatjes als fluoridetandpasta. De samenstelling en werking zijn bij een zelfgemaakt mengsel ook minder goed voorspelbaar.
Baking soda wordt wel in sommige kant-en-klare tandpasta’s gebruikt. Dat betekent niet dat elk zelfgemaakt mengsel dezelfde eigenschappen heeft. Wees ook voorzichtig met toevoegingen zoals etherische olie: die kan het mondslijmvlies irriteren.
Actieve kool wordt soms toegevoegd voor een witter uiterlijk. Het kan oppervlakkige aanslag verwijderen, maar het bewijs voor veilig en effectief langdurig gebruik als tandpasta is beperkt. Daarom is het geen vanzelfsprekende keuze voor dagelijks poetsen.
Veelgestelde vragen over natuurlijke tandpasta
Wat zijn de nadelen van fluoride?
Fluoride beschermt bij normaal gebruik tegen gaatjes. Als jonge kinderen langdurig te veel fluoride binnenkrijgen, kunnen tijdens de ontwikkeling van het gebit witte vlekjes op de tanden ontstaan. Daarom zijn een kindertandpasta met passende hoeveelheid fluoride, een kleine hoeveelheid pasta en hulp bij het poetsen belangrijk.
Wat gebruik je als je geen tandpasta hebt?
Poets je tanden tijdelijk met een natte tandenborstel. Daarmee verwijder je nog steeds tandplak. Gebruik zodra het kan weer tandpasta met fluoride, want water biedt die extra bescherming niet.
Is natuurlijke tandpasta altijd biologisch?
Nee. Een pasta kan natuurlijke ingrediënten bevatten zonder biologisch gecertificeerd te zijn. Ook bij een biologisch product kunnen de eisen per keurmerk verschillen.
Welke tandpasta kun je beter vermijden?
Laat een tandpasta staan als je merkt dat je er irritatie van krijgt. Wil je je zo goed mogelijk tegen gaatjes beschermen, dan is een fluoridevrije variant meestal niet de beste keuze. Bij veel gaatjes of aanhoudende gevoeligheid kan je tandarts adviseren welke tandpasta bij je past.
Wat is de natuurlijkste tandpasta?
Daar is geen eenduidig antwoord op. De term natuurlijk heeft geen vaste betekenis die voor iedere tandpasta hetzelfde is. Bepaal daarom eerst wat je belangrijk vindt, bijvoorbeeld plantaardige ingrediënten, een keurmerk of een fluoridehoudende formule.
Een natuurlijke tandpasta kan prettig passen bij je voorkeuren voor smaak en ingrediënten. Kies voor dagelijks gebruik bij voorkeur een variant met fluoride, zodat je frisse poetsbeurt ook helpt beschermen tegen gaatjes.
