Nagels zijn meer dan een stukje lichaam dat je af en toe knipt of lakt. Ze groeien gemiddeld drie millimeter per maand en bestaan uit een hard eiwit dat keratine heet. Veel mensen denken er nauwelijks bij na, maar de toestand van je vingernagels en teennagels kan je iets vertellen over hoe het met je lichaam gaat. Van kleine witte vlekjes tot diepe groeven: er zit vaak meer achter dan je denkt.
Verticale en horizontale lijnen op de nagel
Lijntjes die van de nagelriem naar de top van de nagel lopen, heten longitudinale groeven. Ze komen heel vaak voor en worden vaker gezien naarmate iemand ouder wordt. Het nagelweefsel wordt met de jaren wat droger en minder glad, waardoor die kleine ribbels ontstaan. Dit is doorgaans een normaal onderdeel van het ouder worden en geen reden voor zorgen. Anders ligt het bij horizontale groeven, ook wel Beau’s lijnen genoemd. Die lopen dwars over de nagel en kunnen ontstaan na een periode van ziekte, stress of ondervoeding. Het lichaam heeft in zo’n periode even minder energie voor de nagelgroei, en dat zie je later terug als een soort indeuk dwars over de nagel.
Kleurveranderingen die opvallen
Een gezonde nagel heeft een roze kleur met een lichtere halvemaanvorm aan de basis. Afwijkingen in kleur kunnen verschillende oorzaken hebben. Gele nagels ontstaan soms door het lang dragen van donkere nagellak, maar kunnen ook wijzen op een schimmelinfectie. Witte vlekjes zijn bijna altijd het gevolg van een kleine stoot of druk op de nagel, niet van een tekort aan calcium zoals veel mensen denken. Blauwe of paarse teennagels ontstaan vaak door druk van schoenen, maar een blauwachtige kleur bij de vingernagels kan ook duiden op een slechte doorbloeding of zuurstoftekort. Zwarte strepen verticaal in de nagel verdienen aandacht: hoewel ze vaak onschuldig zijn, is het verstandig om dit te laten controleren door een arts.
Broze en afbrokkelende nagels
Veel mensen hebben last van nagels die snel breken, schilferen of afbrokkelende randen hebben. Droogheid is een van de meest voorkomende oorzaken. Frequent handen wassen, het gebruik van desinfectiemiddel of contact met agressieve schoonmaakmiddelen trekken het vocht en de natuurlijke vetten uit het nagelweefsel. Een tekort aan bepaalde voedingsstoffen kan ook een rol spelen, zoals onvoldoende ijzer, biotine of zink. Nagels die gemakkelijk breken en tegelijk dun zijn, worden soms gelinkt aan een schildklierprobleem. Het is slim om bij aanhoudende klachten te kijken naar je voeding en dagelijkse gewoonten, en indien nodig een arts te raadplegen.
Goede verzorging van de nagels
De basis van gezonde vingernagels en teennagels is eenvoudig. Regelmatig knippen of vijlen voorkomt dat de nagel afbreekt of scheurt. Gebruik daarvoor een goede nagelschaar of een glazen vijl, want metalen vijlen kunnen de nagelrand beschadigen. De nagelriem is er niet voor niets: hij beschermt de groeizône van de nagel tegen bacteriën en schimmels. Duw de nagelriem nooit te hard terug en knip hem niet weg. Smeer je handen regelmatig in met een voedende handcrème, ook de nagels en de huid eromheen. Draag bij het schoonmaken handschoenen om je nagels te beschermen. En eet gevarieerd, want voeding met voldoende eiwitten, vitamines en mineralen draagt bij aan sterke, gezonde nagels.
Veelgestelde vragen
Waarom groeien teennagels langzamer dan vingernagels?
Teennagels groeien inderdaad langzamer dan vingernagels, gemiddeld ongeveer de helft zo snel. Dit komt doordat de doorbloeding in de voeten minder sterk is dan in de handen. Beweging en warmte stimuleren de nagelgroei, en handen zijn overdag vaker actief dan voeten.
Kan nagellak de nagel beschadigen?
Nagellak zelf beschadigt de nagel niet direct, maar het veelvuldig gebruik van nagellakremover met aceton droogt het nagelweefsel wel uit. Bij langdurig gebruik van donkere lakken kan de nagel ook verkleuren. Het is goed om af en toe een periode zonder lak te laten zitten, zodat de nagel kan herstellen.
Wat zijn tekenen van een schimmelinfectie aan de nagel?
Een schimmelinfectie aan de nagel begint meestal met een gele of witte vlek onder de nagel. De nagel kan daarna dikker worden, brokkelig aanvoelen en een doffe kleur krijgen. Schimmelinfecties aan de teennagels komen vaker voor dan aan de vingernagels. Een arts of apotheker kan je helpen met een passende behandeling.
Helpt extra biotine bij broze nagels?
Biotine is een B-vitamine die soms wordt aanbevolen bij broze of zwakke nagels. Bij mensen met een tekort aan biotine kan een supplement helpen. Maar bij de meeste mensen die gewoon gevarieerd eten, is een tekort zeldzaam. Extra bijslikken heeft dan weinig effect. Twijfel je over een tekort, dan kan een arts dat laten controleren via een bloedtest.
